Nội dung

Kiến vương Oryctes rhinoceros Linne đối tượng gây hại dừa, khó phòng trừ (5/5/2020 8:14:26 AM)

Kiên Giang có tổng diện tích dừa 3.279 ha, phân bố các huyện trong tỉnh. Ngoài các dịch hại gây hại nặng trên dừa như bọ cánh cứng, đuông, bệnh thối đọt,… thì đối tượng kiến vương cũng gây hại khá nghiêm trọng ở các vườn dừa.

    Kiến vương Oryctes rhinoceros Linne là loài côn trùng gây hại phổ biến trên cây dừa và xuất hiện quanh năm, nhưng ghi nhận có 3 đỉnh cao của sự thiệt hại tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long: đợt 1 vào tháng 4 và 5 (đầu mùa mưa), đợt 2 vào tháng 7, 8 và 9, đợt 3 vào tháng 12 và tháng 1, gây hại ở giai đoạn thành trùng khác hoàn toàn với đuông dừa (Rhynchophorus ferrugineus) gây hại ở giai đoạn ấu trùng. Kiến vương là loài gây hại nghiêm trọng trên cây dừa, ngoài sự gây hại trực tiếp chúng còn tiên phong tạo điều kiện cho các loài côn trùng khác và vi sinh vật tấn công gây hại nên khả năng làm chết cây rất cao, vì vậy nhà vườn cần hết sức chú ý phòng trừ kịp thời, bảo vệ vườn dừa hạn chế tối đa sự gây hại của nó.

            1. Đặc điểm sinh học và hình thái

            Kiến vương Oryctes rhinoceros Linne là loài côn trùng có kiểu biến thái hoàn toàn. Vòng đời của chúng dao động từ 110 - 250 ngày, gồm 4 giai đoạn (Hình 1).




            * Trứng

            Trứng có màu trắng vàng, hình bầu dục, đường kính 3 mm, khoảng 4-5 ngày sau khi đẻ, trứng chuyển thành màu trắng nâu, những quả trứng mềm và thon dài ban đầu sẽ mở rộng thành hình một quả cầu (quả bóng) (Hình 2A) và thời gian nở trong vòng 11- 13 ngày. Trứng được đẻ bên trong thân dừa và gốc dừa mục, ẩm, đống rác, phân trâu bò, rơm mục, thân bắp, lá mía xác bả hữu cơ.

Hình 2: Hình thái các giai đoạn của kiến vương. A) Trứng; B) Ấu trùng; C) Nhộng; D) Thành trùng (Nguồn: Molet, 2013)

            *Ấu trùng

            Giai đoạn ấu trùng có 3 tuổi (1, 2 và 3), thường có màu trắng vàng hoặc trắng kem, có 3 đôi chân, chân và đầu có màu nâu, hình chữ C và có thể dài tới khoảng 60 - 100 mm hoặc hơn, chiều rộng tối đa là khoảng 10,6-11,4 mm (Hình 2B). Thời gian giai đoạn ấu trùng từ 82 - 207 ngày. Các vị trí ưa thích để phát triển của ấu trùng là những khúc gỗ chết hoặc sắp chết, hoặc trong gốc cây dừa, nơi có nhiều chất hữu cơ hoai mục. Chúng ăn xác bả hữu cơ trong thân cây mục và dưới đất, giai đoạn này không gây hại cho cây.

            * Nhộng

            Nhộng có màu nâu vàng và có chiều dài lên tới 50 mm. Chiều dài của các phần nhô ra hình sừng ở phía trước có thể chỉ ra giới tính của thành trùng. Nhộng có hầu hết các đặc điểm bên ngoài nhìn thấy ở một con trưởng thành, với lớp màng ngoài màu nâu vàng cứng, mỏng, dẻo và hơi trong suốt (Hình 2C). Từ 17-30 ngày nhộng sẽ vũ hóa thành thành trùng.

            * Thành trùng

            Kiến vương trưởng thành là những con bọ cánh cứng lớn màu nâu sẫm đến đen, sáng bóng, dài 35-50 mm và rộng 20-23 mm, có sừng nổi bật trên đầu (Hình 2D). Con đực và con cái khác nhau về kích thước cơ thể (lên đến 40 mm) và sừng con cái ngắn hơn. Sừng cũng có thể khác nhau về kích thước giữa các con bọ cánh cứng tùy thuộc vào môi trường phát triển của ấu trùng. Con đực và cái cũng có thể được phân biệt bằng mặt dưới của cơ thể, con đực có một đầu nhẵn, bóng của bụng, con cái có một chùm lông đỏ cứng ở đầu bụng. Thời gian sống trung bình từ 5 - 10 tháng. Con cái sống lâu hơn con đực, con cái trưởng thành sống được khoảng 9 tháng, còn con đực sống được khoảng 5 tháng. Con cái sẽ giao phối với một vài con đực và sẽ đẻ 3-4 ổ trứng, 30-50 trứng. Mỗi con cái đẻ được khoảng 100 trứng.

            2. Triệu chứng gây hại của kiến vương trên dừa

            - Trưởng thành đục những lỗ hang ở cuối bẹ lá dừa vào trong những lá non còn cuốn lại trên ngọn cây để ăn các phần mô mềm của lá, ngọn, chỉ chừa lại các phần xơ, vì vậy triệu chứng gây hại hiện diện rất rõ qua sự hiện diện của những lỗ đục với các sợi xơ trong các lỗ đục, khi các lá phát triển, mở ra sẽ có nhiều vết cắt hình chữ V rất đặc trưng (Hình 3). Hầu hết các vết đục của kiến vương đều ở nách các lá số 4 đến số 6 tính từ trên ngọn xuống, ít khi dưới các vị trị trí này.

 

Hình 3: Triệu chứng gây hại của kiến vương (Nguồn: Kumashiro et al., 2014)

            - Các vết đục do kiến vương gây ra trên cây đã tạo điều kiện cho các vi sinh vật gây bệnh và đặc biệt là cho đuông dừa có điều kiện đẻ trứng và gây hại. Có thể nói, kiến vương là đường dẫn cho đuông dừa và các loại bệnh thối đọt xâm nhập (Hình 4).

 

Hình 4: Vết đục của kiến vương trên bẹ (tàu) dừa (Nguồn: Kumashiro et al., 2014)

            - Khi cây bị kiến vương đục phá làm số lá trên cây giảm, ảnh hưởng đến trái: trái non rụng, số lượng trái giảm đưa đến thất thu, giảm sản lượng, nặng sẽ làm chết cây.

            - Kiến vương gây hại vào tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây dừa, nhưng dừa tơ thường bị cắn phá nhiều hơn, gây hại quan trọng trên những vườn dừa non, nhỏ hơn 10 năm tuổi, kiến vương phát triển mật số chủ yếu do điều kiện vệ sinh trong và xung quanh vườn dừa không tốt, hơn là do tuổi cây.

            3. Biện pháp phòng trừ

           Từ tập tính gây hại của kiến vương, một số biện pháp phòng trị đạt hiệu quả cao có thể áp dụng như sau:

            - Việc kiểm soát các giai đoạn sống của bọ cánh cứng diễn ra trong lòng đất (trứng và ấu trùng) sẽ dễ dàng hơn nhiều so với trên cây (trưởng thành) bằng cách vệ sinh vườn dừa và tiêu hủy những nơi đẻ trứng và ấu trùng sinh sống trong những phần đã hoai mục của cây dừa như thân cây, gốc cây dừa bị đốn, trên các đống phân, các đống rác, gỗ mục, xác bã thực vật… đã và đang phân hủy.

            - Tránh gom để thành các đống xác bã thực vật thành lớp dày trên 20 cm, để chống kiến vương đến đẻ trứng.

            - Quan sát vườn dừa thường xuyên khi thấy có lổ đục là moi vào bắt kiến vương.

           - Sử dụng một số loài vi sinh vật đối kháng như: chế phẩm nấm Metarhizium anisopliae (MA) như Ometa, Naxa 800DP,..

     - Dùng thuốc hóa học: vào đầu mùa mưa nên rãi thuốc có hoạt chất Cartap như Badannong 10GR, Padan 95SP, Supertar 950SP,.. vào bẹ lá để ngừa sự phá hại của kiến vương. Khi cây dừa đã bị kiến vương tấn công có thể bỏ các loại thuốc hạt có hoạt chất Fipronil như Regent 0.3GR, Rigell 3GR,.. vào đường đục của kiến vương, sau đó dùng đất sét trét lại. Đồng thời, có thể dùng thuốc trộn mạt cưa cho vào túi vải đặt lên đọt dừa có hiệu quả phòng trừ trong thời gian khoảng 4 - 5 tuần, nếu trong mùa mưa thì thời gian có thể ngắn hơn vì  sau khi đặt thuốc mà gặp mưa thì thuốc sẽ bị rửa trôi. Chú ý thời gian cách ly khi sử dụng trái dừa làm thực phẩm. Biện pháp phun hoặc rắc thuốc trừ sâu định kỳ để phòng ngừa sự tấn công của kiến vương có hiệu quả thấp, thời gian hữu hiệu ngắn, kết quả không ổn định, nên không khuyến cáo áp dụng./. 


kiến vương, hại dừa
       
   
         
   
 

         
       
 

Các tin cũ hơn:

Chú ý phòng trị bệnh thối đọt dừa do nấm Phytophthora palmivora gây ra (4/8/2020 4:08:04 PM)
Khuyến cáo cơ cấu giống lúa cho sản xuất vụ Thu đông 2019 và vụ Mùa 2019 - 2020 tại tỉnh Kiên Giang_TS. NGÔ ĐÌNH THỨC (10/1/2019 9:26:20 AM)
Lịch thời vụ sản xuất lúa Hè thu 2019 tại tỉnh Kiên Giang_TS. NGÔ ĐÌNH THỨC (4/1/2019 8:57:30 AM)
Tiềm năng ứng dụng của công nghệ protein trong nghiên cứu tính chống chịu stress phi sinh học ở cây trồng_CN. PHAN THỊ CẨM QUYÊN (3/28/2018 5:53:38 PM)
Trung tâm Giống Nông Lâm Ngư nghiệp Kiên Giang cung ứng giống cây ăn trái và hoa kiểng các loại_KS. PHẠM DUY THIÊM (1/24/2018 5:09:41 PM)
Thu thập, lưu giữ, bảo tồn một số giống cây ăn quả và cây lương thực tại tỉnh Kiên Giang_ThS. NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG (10/13/2017 9:54:20 AM)
Một số lưu ý trong trồng và chăm sóc cây tiêu ở tỉnh Kiên Giang_ThS. LÂM THỊ KIM CHUNG (8/18/2017 4:26:04 PM)
Tiềm năng nhân giống in-vitro cây hồ tiêu (Piper Nigrum)_CN. LÊ THỊ NGỌC TRÂM (6/19/2017 4:38:57 PM)
Tiềm năng ứng dụng nhân giống in-vitro trong sản xuất nguồn dược liệu Đinh lăng (Polyscias fruticosa)_CN. PHAN THỊ CẨM QUYÊN (5/12/2017 3:49:56 PM)
TRỒNG VÀ CHĂM SÓC LAN Cattleya labiata NUÔI CẤY MÔ_CN. TRẦN THỊ KIM KHUÊ (11/30/2016 4:37:51 PM)
Giống lúa thuần GKG9 của Trung tâm Giống Nông – Lâm – Ngư nghiệp tỉnh Kiên Giang được công nhận là giống cây trồng nông nghiệp mới_ CN. TRẦN THỊ THÙY TIÊN (10/31/2016 9:49:58 AM)
Giới thiệu một số giống lúa cao sản chống chịu mặn, năng suất cao, chất lượng gạo tốt cho sản xuất vụ Mùa (vụ lúa sau vụ tôm) vùng U Minh Thượng- Ks. PHẠM DUY THIÊM (7/20/2016 10:29:09 AM)
Kỹ thuật nhân giống In-Vitro hoa lan bằng hạt _Ks.LÊ THỊ KIM NGÂN (5/31/2016 10:33:30 AM)
Kết quả Khảo nghiệm cơ bản các bộ giống lúa mới tại tỉnh Kiên Giang, vụ Đông Xuân 2015 – 2016- Ks. NGUYỄN THỊ NGỌC UYÊN. (5/11/2016 3:51:46 PM)
Biện pháp kỹ thuật hạn chế sự rụng trái trên cây sầu riêng_Ks.TRẦN HỮU NGHỊ (4/26/2016 9:30:08 AM)
Khuyến cáo cơ cấu giống lúa cho sản xuất vụ Hè thu 2016, tỉnh Kiên Giang_TS. NGÔ ĐÌNH THỨC (3/26/2016 9:50:38 AM)
Kết quả bước đầu ứng dụng marker phân tử trong công tác chọn tạo giống lúa mới tại Kiên Giang _Th.S- NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG (3/23/2016 11:16:52 AM)
Lịch thời vụ gieo sạ lúa vụ Đông xuân 2015 - 2016 tại tỉnh Kiên Giang_TS. NGÔ ĐÌNH THỨC (10/19/2015 8:36:43 AM)
Phòng trừ một số bệnh hại trên cây bưởi trong mùa mưa_KS. TRẦN HỮU NGHỊ (8/24/2015 9:02:08 AM)
Kỹ thuật cần lưu ý trong trồng và chăm sóc giống chuối già Nam Mỹ_KS. TRẦN QUANG TẤN (7/18/2015 9:05:39 AM)
Ứng dụng các thành tựu Công nghệ Sinh học trong việc cải tiến và nâng cao chất lượng giống lúa_CN. PHAN THỊ CẨM QUYÊN (7/14/2015 2:39:08 PM)
Củng cố công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng giống lúa _TS NGUYỄN TRUNG TIỀN (5/26/2015 2:55:03 PM)
Giới thiệu đặc tính một số giống lúa có triển vọng cho sản xuất vụ Hè thu 2015 tại tỉnh Kiên Giang _KS. PHẠM THỊ NHƯ QUỲNH (4/1/2015 8:56:22 AM)
Vai trò của phân hữu cơ vi sinh đối với đất vườn trồng cây sầu riêng_CN. VŨ THỊ PHƯỢNG (10/29/2014 7:35:40 AM)
Biện pháp khắc phục sự suy kiệt trên vườn cây sầu riêng_KS. TRẦN HỮU NGHỊ (9/11/2014 8:23:35 AM)
Một số kỹ thuật cần lưu ý để hạn chế ngộ độc hữu cơ đối với ruộng lúa Thu Đông_KS. PHẠM THỊ MINH HUỆ (8/5/2014 5:05:20 PM)
Một số kỹ thuật cần lưu ý trong canh tác lúa trên đất phèn và xử lý ngộ độc phèn trong ruộng lúa vụ Hè Thu _ KS. NGUYỄN THỊ LAN (7/4/2014 8:20:04 AM)
Giới thiệu đặc tính một số giống lúa cho sản xuất vụ Hè Thu và Thu Đông 2014 tại tỉnh Kiên Giang và một số biện pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng của từng giống_ThS. HOÀNG THỊ MINH THANH (5/21/2014 8:42:09 AM)
Một số loài hoa kiểng được ưa chuộng trong ngày Tết _ CN. TRẦN QUANG TẤN (12/31/2013 10:08:27 AM)
Triệu chứng thiếu nguyên tố Boron trên cây dừa và biện pháp khắc phục - ThS. LƯ THỊ HỒNG HẠNH (9/10/2013 8:19:37 AM)
Cây trồng biến đổi gen - Những thuận lợi và thách thức - CN. NHÂM THỊ THU THỦY (12/1/2012 10:44:21 AM)
Tác nhân gây hại và biện pháp phòng trừ bệnh loét trên cây bưởi - KS. NGUYỄN VŨ THÁI SƠN (11/26/2012 10:51:01 AM)
Áp dụng phương pháp nuôi cấy mô thực vật trong sản xuất một số loại hoa kiểng có giá trị kinh tế cao - CN. TRẦN QUANG TẤN (10/24/2012 4:14:36 PM)
Một số lưu ý trong kỹ thuật trồng và chăm sóc cây sầu riêng giai đoạn kiến thiết cơ bản - ThS. LƯ THỊ HỒNG HẠNH (9/29/2012 9:34:32 AM)
Nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô, một giải pháp cho nghề trồng chuối xuất khẩu hiện nay - TS. NGÔ ĐÌNH THỨC (9/22/2012 8:26:37 AM)
Đánh giá cơ cấu giống lúa vụ hè thu 2012 và đề xuất cơ cấu giống lúa vụ đông xuân 2012-2013 - TS. NGUYỄN TRUNG TIỀN (9/11/2012 9:05:07 AM)
Kết quả khảo nghiệm sản xuất và nhân giống xác nhận vụ hè thu 2012 - TS. NGUYỄN TRUNG TIỀN (8/31/2012 3:41:16 PM)
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cacao - ThS. LƯ THỊ HỒNG HẠNH (5/3/2012 2:57:27 PM)
Kết quả khảo nghiệm sản xuất và nhân giống lúa cấp xác nhận vụ đông xuân 2011-2012 tỉnh Kiên Giang - TS Nguyễn Trung Tiền (3/25/2012 3:34:12 PM)
Kỹ thuật trồng, chăm sóc dừa dứa và dừa xiêm xanh - Ths. LÊ HỮU TOÀN (12/15/2011 3:30:09 PM)
Sản xuất và cung ứng giống năm 2012 - Thời cơ và những thách thức- TS NGUYỄN TRUNG TIỀN (12/11/2011 2:43:51 PM)
Kỹ thuật chăm sóc sầu riêng sau khi thu hoạch - Ks. Nguyễn Vũ Thái Sơn (10/26/2011 3:00:08 PM)
Một số lưu ý trong kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa chuông từ cây giống nuôi cấy mô (10/20/2011 1:46:59 PM)
Bệnh thối gốc chảy mủ, thối trái cây sầu riêng (10/12/2011 2:21:27 PM)
Ứng dụng chế phẩm sinh học phòng trừ rầy nâu hại lúa - Ks. HOÀNG THỊ MINH THANH (9/22/2011 2:19:06 PM)
Cho sầu riêng ra trái mùa nghịch (7/7/2011 8:25:16 AM)
Trồng chuối xiêm năng suất cao (7/5/2011 8:02:20 AM)
Dừa dứa: Cây cho hiệu quả kinh tế cao - Ths.Lê Hữu Toàn (6/25/2011 7:50:30 AM)
Nghiên cứu giống lúa đối phó biến đổi khí hậu – TS Nguyễn Trung Tiền (6/10/2011 2:49:37 PM)
Kỹ thuật trồng xen ổi trong vườn cam sành (6/1/2011 2:23:52 PM)
Chuối … lên hương (6/1/2011 10:18:18 AM)
GKG1 cùng với OM 5451 sẽ thay dần giống IR 50404 (5/9/2011 11:25:59 AM)
Hợp tác chia sẻ bản quyền giống lúa mới (5/1/2011 5:58:37 PM)
Chọn tạo, sản xuất và cung ứng giống lúa giai đoạn 2011 và hướng đến 2015 (4/17/2011 1:07:34 PM)
Kết Quả sản xuất giống lúa cấp siêu nguyên chủng vụ đông xuân 2010-2011 (P2) (4/15/2011 9:08:38 PM)
Kết Quả sản xuất giống lúa cấp siêu nguyên chủng vụ đông xuân 2010-2011 (P1) (4/15/2011 9:06:26 PM)

bản đồ Bản đồ các trại

Liên Kết website Video
Liên Kết website Liên kết Website
粉嫩公主酒酿蛋是一款100%纯植物提取的丰胸美胸产品,丰胸产品在入市以前就已经经过了国家相关权威部门的严格检测粉嫩公主官网,是国家食品药品监督管理总局批准的美胸品牌丰胸方法,还是世界卫生组织中国区研究专家委员会权威推荐的一款女性丰胸专用产品丰胸产品粉嫩公主酒酿蛋

TRUNG TÂM GIỐNG NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP KIÊN GIANG - ĐỊA CHỈ: 731 NGUYỄN TRUNG TRỰC, TP. RẠCH GIÁ
TEL: 0297.381 2553 - 0297.381 3147 - 0297.381 2561
Email: giongkg@giongkiengiang.com